Küçük çocukların bazı yiyecekleri reddetmesi, aynı yiyeceği tekrar tekrar istemesi veya yeni tatlara temkinli yaklaşması sık görülebilir. Ancak seçici beslenme büyüme takibini, enerji düzeyini, aile sofrasını veya çocuğun besin çeşitliliğini belirgin etkiliyorsa daha yakından değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kilo alımı, büyüme eğrisi, kusma, yutma güçlüğü, kabızlık, alerji, çok sınırlı gıda kabulü veya öğünlerde yoğun stres varsa çocuk doktoru ve diyetisyenle görüşün.
Bu Yazıda Ne Bulacaksınız?
- Seçici beslenme neden olur?
- Ne zaman normal gelişim parçası sayılabilir?
- Hangi işaretler destek gerektirir?
- Aile sofrasında baskısız sınır nasıl kurulur?
- Ne yapılmamalı?
Seçici Beslenme Neden Artar?
12-24 ay ve 2-4 yaş döneminde çocuklar bağımsızlıklarını daha fazla göstermek ister. "Ben yapacağım", "istemiyorum" ve tanıdık yiyeceklere yönelme bu dönemin parçası olabilir. İştah da büyüme hızına, uykuya, hastalığa, diş çıkarmaya ve günlük enerjiye göre değişebilir.
Bu nedenle bir iki öğün az yemek her zaman sorun anlamına gelmez. Daha geniş tabloya bakmak gerekir.
Ne Zaman Daha Yakından Bakılmalı?
Şu durumlarda destek almak iyi olur:
- Büyüme takibinde doktor kaygı belirttiyse
- Kabul edilen gıda sayısı çok sınırlıysa
- Çocuk bütün bir besin grubunu uzun süre reddediyorsa
- Öğünlerde öğürme, kusma veya yutma güçlüğü varsa
- Kabızlık veya karın ağrısı beslenmeyi etkiliyorsa
- Aile sofrası her gün yoğun çatışmaya dönüşüyorsa
- Çocuk yemek görünce belirgin kaygılanıyorsa
Seçicilik sadece davranış gibi görünse de bazen duyusal hassasiyet, tıbbi rahatsızlık veya beceri zorluğu eşlik edebilir.
Baskısız Sofra İçin 6 Pratik İlke
1. Öğün Ritmini Koruyun
Gün boyu atıştırma, ana öğünde iştahı azaltabilir. Yaşa uygun ana ve ara öğün düzeni kurmak daha öngörülebilir bir iştah ritmi sağlar.
2. Küçük Porsiyon Sunun
Yeni gıdayı tabağa çok küçük bir miktarda koymak baskıyı azaltır. Çocuğun sadece bakması, koklaması veya dokunması da tanışmanın parçası olabilir.
3. Aynı Yiyeceği Farklı Günlerde Sunun
Bir gıdayı bir kez reddetmesi, onu hiç sevmeyeceği anlamına gelmez. Tekrar, sakin ve baskısız olmalıdır.
4. Pazarlık Dilini Azaltın
"Bunu yersen şunu veririm" dili kısa vadede işe yarıyor gibi görünse de sofra ilişkisini zorlaştırabilir. Tatlıyı ödül, sebzeyi ceza gibi konumlandırmamak daha sağlıklıdır.
5. Rol Model Olun
Çocuğun aynı sofrada yetişkinlerin yediğini görmesi önemlidir. Ancak yetişkinin tabağı baskı aracına dönüşmemelidir.
6. Kontrolü Paylaştırın
Yetişkin ne, ne zaman ve nerede sunulacağını belirler; çocuk da sunulanlardan ne kadar yiyeceğine beden sinyalleriyle katılır. Bu çerçeve evde daha az çatışma yaratabilir.
Ne Yapmamak Daha İyi?
- Zorla kaşık vermek
- Ağzını açması için kandırmak
- Ekranla fark ettirmeden yedirmek
- Her reddedişte hemen alternatif pişirmek
- Tabağı bitirmeyi sevgi veya başarı ölçütü yapmak
Bu yöntemler kısa vadede birkaç lokma kazandırsa da uzun vadede sofra stresini artırabilir.