12-24 ay döneminde oyun, çocuğun hareketini, taklidini, dilini, problem çözmesini ve duygusal güvenini günlük hayatın içine taşır. Bu yaşta oyun çok planlı olmak zorunda değildir; kutuya koyup çıkarma, peşinden gitme, kitapta resim gösterme ve "sen yap, ben yapayım" taklitleri çok değerlidir.
Bu yazı genel gelişim rehberidir. Çocuğunuzun hareket, işitme, görme, anlama, sosyal iletişim veya oyun becerileriyle ilgili kaygınız varsa çocuk doktoru ve ilgili gelişim uzmanlarıyla görüşün.
Bu Yazıda Ne Bulacaksınız?
- 12-24 ayda oyun neyi destekler?
- Evde hangi oyunlar oynanabilir?
- Dil gelişimi oyunla nasıl desteklenir?
- Oyuncak seçerken nelere dikkat edilmeli?
- Ne zaman uzmana danışılmalı?
Bu Dönemde Oyun Neyi Destekler?
Bu dönemde çocuklar yürümeye, tırmanmaya, nesneleri taşımaya, taklit etmeye ve günlük hayatın küçük işlerine katılmaya ilgi duyar. Oyun; denge, el becerisi, kelime dağarcığı, sıra alma ve duygusal düzenleme için doğal bir alandır.
Oyun sırasında yetişkinin rolü çocuğu yönetmekten çok güvenli alan açmak, gözlemlemek, kelime eklemek ve gerektiğinde sınır koymaktır.
Evde Sade Oyun Önerileri
1. Blok Dizme ve Yıkma
Birkaç büyük blokla kule yapın, sonra birlikte yıkın. "Üstüne", "düştü", "bir daha" gibi kısa kelimeler kullanın.
2. Saklama-Bulma
Oyuncağı bir kutunun altına saklayın. Çocuğun bulmasını bekleyin. Çok zor saklamak yerine başarı hissi verecek kadar görünür bırakın.
3. Günlük Hayat Taklidi
Oyuncak bebeğe yemek yedirme, bez değiştirme, oyuncak telefonu kulağa götürme veya küçük bir bezle silme gibi taklit oyunları bu yaş için güçlüdür.
4. Basit Yönerge Oyunu
"Topu getir", "kutunun içine koy", "bana ver" gibi kısa yönergelerle oynayın. Çocuk yapamazsa oyunu kolaylaştırın; amaç sınav yapmak değil birlikte denemektir.
5. Kitapta Gösterme
Kitabı baştan sona okumaya çalışmak yerine resimleri gösterin. "Kedi nerede?", "araba gidiyor" gibi kısa cümleler kullanın. İlk kelimeler ve dil gelişimi için İlk Kelimeler yazısı tamamlayıcıdır.
6. Hareket Parkuru
Yastık, minder ve güvenli alanla küçük bir parkur kurun. Tırmanma ve inme denemeleri yetişkin gözetiminde yapılmalıdır.
Oyuncak Seçerken
Bu yaşta fazla oyuncak, oyunu her zaman zenginleştirmez. Daha sade ve açık uçlu oyuncaklar çoğu zaman daha uzun süre kullanılır:
- Büyük bloklar
- İç içe geçen kaplar
- Bez veya karton kitaplar
- Top
- Basit müzik aletleri
- Oyuncak bebek veya hayvanlar
- Günlük hayatı taklit eden güvenli nesneler
Küçük parçalar, pil kapağı gevşek ürünler, güçlü mıknatıslar ve yaşa uygun olmayan oyuncaklar güvenlik riski taşıyabilir.
Oyun Sırasında Sınır Koymak
12-24 ayda çocuklar atma, vurma, tırmanma ve kaçma gibi davranışları da oyun içinde deneyebilir. Sınır kısa, sakin ve davranışa odaklı olmalıdır: "Blok atmak yok. Blokları buraya koyabiliriz." Sonra alternatif gösterin.
Ayrılık ve duygusal geçişlerin zorlandığı dönemlerde oyun, güvenli tekrar alanı sağlayabilir. Bırakırken ağlama konusu için Ayrılık Kaygısı yazısına bakabilirsiniz.
Ne Zaman Uzmana Danışmalı?
Şu durumlarda değerlendirme almak iyi olur:
- Çocuk çevreyle çok sınırlı ilgileniyorsa
- Seslere tepki vermiyor gibi görünüyorsa
- Daha önce kazandığı becerilerde gerileme varsa
- Oyuncakları çoğunlukla aynı şekilde ve iletişimsiz kullanıyorsa
- Hareket becerileri veya dengeyle ilgili kaygı varsa